Elżbieta Rzóska

Uczestnik Wojen I Powstań Narodowych Żołnierz AK.

Rzóska Józef (1897 - 1973)

Urodził się 16 III 1897 r. w miejscowości Kamieniec (obecnie wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Trzemeszno). Rodzice Wojciech Bernard (ur. 10 VII 1863, syn Tomasza i Anny z d. Ziemann) i Marianna z d. Borzyszkowska (ur. 23 III 1862, córka Juliusza i Agnieszki z d. Malińska) pobrali się w Tucholi w 1888 r. z tego związku urodzili się także Helena po mężu Jeske (ur.14 V 1889), Kazimierz (10 V 1890 Kamieniec - 13 X 1969 Poznań; żołnierz Powstania Wielkopolskiego, Kampanii Wrześniowej, następnie w Armii Krajowej, odznaczony Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Walecznych, Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym) i Julian (10 I 1900 Kamieniec - 31 XII 1984 Londyn, odznaczony Medalem Niepodległości, 15 I 1919 r. wstąpił ochotniczo do Wojsk Wielkopolskich, gdzie służył w kompanii łączności. 10 III 1919 r. w szeregach 55 Poznańskiego pułku piechoty brał udział w bitwie o Lwów. Pracował m.in. w Wydziale Prasowym (Sekcja Niemiecka) Polskiego Komisariatu Plebiscytowego dla Górnego Śląska w Bytomiu. Uczestnik Kampanii Wrześniowej).

18 VII 1904 r. rodzina przeprowadziła się z Kamieńca do Poznania, tu ukończył Gimnazjum Marii Magdaleny, skąd został usunięty za członkostwo w Towarzystwie Tomasza Zana. Maturę zdał w Głogowie w 1915 r.

Ukończył studia ekonomiczno – polityczne na Uniwersytecie Poznańskim (1920–1923), w 1925 r. uzyskał stopień doktora. W okresie międzywojennym pracował w administracji samorządowej i państwowej, m.in. był starostą powiatowym w Chojnicach, pracował w Zakładzie Ubezpieczeń Wzajemnych, prowadził zajęcia z zakresu ubezpieczeń i spółdzielczości. Poseł na sejm w latach 1930–1935.

Kierował Katedrą Organizacji Przedsiębiorstw od 1945 r., a następnie Katedrą Ubezpieczeń Akademii Handlowej, wykładał również w Wyższej Szkole Handlu Morskiego (Sopot) i w Akademii Handlowej (Szczecin). Od 1951 do 1956 pracował w różnych przedsiębiorstwach. W roku 1951 został represyjnie usunięty z uczelni i prześladowany przez UB. W 1956 r. został reaktywowany jako zastępca profesora i kierował w Poznaniu Katedrą Ubezpieczeń WSE. Na emeryturę przeszedł w roku 1962 z przyczyn politycznych.

13 V 1934 r. w Poznaniu ożenił się z Haliną Jadwigą Cecylią Meissner (14 IX 1896 w Poznaniu - 18 III 1986 tamże), córką Wojciecha (ur.14 XI 1848) i Kazimiery z d. Hundt (ur. 12 I 1860), siostrą Powstańców Wielkopolskich - Mieczysława (12 X 1878), Czesława (15 VII 1880), Alfreda Franciszka (4 X 1883), Wojciecha Włodzimierza (29 IV 1887), Adama Alojzego Jana (26 III 1893) i Tadeusza Aleksandra (16 XII 1899)).

Józef i Halina doczekali się trzech córek Elżbiety (1935 - 1945), Magdaleny (ur. 1936) i Katarzyny (ur. 1941).

Zmarł 5 III 1973 r. Pochowany na cmentarzu parafialnym Matki Boskiej Bolesnej na poznańskim Górczynie przy ul. Piotra Ściegiennego 35, spoczywa kwatera IIIL rząd 2 miejsce 25

https://www.poznan.pl/mim/public/necropolis/plan.html?mtype=cemeteries&cm_id=6&id=298711&surname=Rz%C3%B3ska&name=J%C3%B3zef#

https://billiongraves.com/grave/Dr-Jozef-Rzoska-Powstaniec-Wielkopolski-1918---1919-%25C5%259Al%25C4%2585ski/32233364

W nekrologu, który ukazał się w Głosie Wielkopolskim napisano:

“W dniu 5 marca 1973 r. zmarł po ciężkich

cierpieniach, znoszonych mężnie i z pogodą ducha,

opatrzony Sakramentami św., w wieku 75 lat

mój mąż i jedyny przyjaciel, nasz ukochany ojciec, dziadek i brat,

śp.

emer. profesor WSE

dr JÓZEF RZÓSKA

żołnierz Powstania Wielkopolskiego,

Powstań Śląskich oraz Armii Krajowej,

odznaczony dwukrotnie Orderem Virtuti Militari,

Śląskim Krzyżem Walecznych w roku 1919 oraz

innymi wyróżnieniami bojowymi, działacz plebiscytowy na Śląsku,

członek Towarzystwa Tomasza Zana, wielu organizacji akademickich

oraz POW i harcerstwa, wielki

przyjaciel młodzieży.

Pogrzeb odbędzie się w piątek, dnia 9 marca

br. o godz. 15 na cmentarzu górczyńskim.

W głębokim żalu pogrążona

żona z córkami, rodziną

w kraju i zagranicą”

—------------------------

Od 1912 r. był członkiem drużyny skautowej, a od 1913 należał do drużyny strzeleckiej. 20 I 1915 r. został wcielony do armii pruskiej, brał udział w walkach na froncie zachodnim. Uczestnik Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 bez ustalonej jednostki, w życiorysie złożonym do wniosku o Virtuti Militari napisał “Po czterech latach w służbie w wojsku niemieckim brałem udział w powstaniu wielkopolskim, od stycznia 1919 r. pracowałem w akci politycznej i POW na Śląsku, gdzie uczestniczyłem w pierwszym powstaniu”. Wnioskować należy zatem, że od 28 XII 1918 r. do owego początku stycznia 1919 r. prawdopodobnie brał udział w walkach w Poznaniu, gdzie mieszkała cała rodzina. Być może więcej na temat udziału w Powstaniu Wielkopolskim znajduje się we wniosku do Komitetu Krzyża i Medalu Niepodległości (WBH, 81-24565). Brał udział także w III powstaniu śląskim oraz plebiscycie na Górnym Śląsku - pseudonim „Jan Lorch”. W 1920 r. wstąpił też ochotniczo do Wojska Polskiego. Jako kapral został przydzielony do 11. baterii, 3. dywizjonu 14 pułku artylerii, z którym brał udział w wojnie polsko - bolszewickiej. Odznaczył się w walkach pod Grodnem (obserwator artyleryjski), pod silnym ogniem naprawiał i rozwijał łączność pomiędzy bateriami 14. pap. Jego działania umożliwiły skuteczny ogień polskiej artylerii wspierającej piechotę. Za ten czyn został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (WBH, 46-3655). W 1939 r. został wysiedlony do Generalnej Guberni, gdzie działał w Armii Krajowej redagując gazetki i prowadząc tajne nauczanie.

źródła: Parafia katolicka Tuchola, wpis 8 / 1888; Urząd Stanu Cywilnego Tuchola, wpis 15 / 1888; WBH, Kartoteka personalno - odznaczeniowa; Archiwum Państwowe w Poznaniu. Akta Miasta Poznania, Kartoteka mieszkańców; Głos Wielkopolski. 1973.03.08 R.29 nr 57 Wyd.A; WTG Gniazdo, Uczestnicy Powstania Wielkopolskiego baza on line; Wyszukiwarka grobów dla miasta Poznania; Wyszukiwarka grobów billiongraves; Wikipedia.

©Genealogia Powstańców Wielkopolskich 2025

Parafia katolicka Tuchola, wpis 8 / 1888

Adalbertus Rzóska (26 lat)

Marianna Borzyszkowska (26 lat)

Urząd Stanu Cywilnego Tuchola, wpis 15 / 1888

Albert Bernhard Rzóska (ur. 1863)

ojciec: Thomas Rzóska , matka: Anna Ziemann

Marie Borzyszkowska (ur. 1862)

ojciec: Julius Borzyszkowski , matka: Agnes Malińska +

Józef Rzóska

urodzenie 1897.

data śmierci 1972. 'Na Nagrobku 1973 - Tak Też W. Wikipedii'

uwagi Powst Wlkp I. śląski żołnierz W. Wojnie 1920

źródła

Poczet Członków Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk 1857-2007. Materiały Do Słownika Biograficznego Wielkopolan Pod Red Alicji Pihan Kijasowej Poznań 2008 L. Http//Powstancywielkopolscypl/Pl/Search

The BillionGraves App Headstone Collection contains photos of gravestones taken by volunteers with the BillionGraves app in cemeteries around the world. The names, dates, and other information have been transcribed and are searchable.

Each gravestone photo has been tagged with GPS coordinates and the locations are plotted on a cemetery map.

The BillionGraves App Headstone Collection records may include:

• First name
• Last name
• Age at Death
• Spouse
• Gender
• Occupation
• Names and relationships of family members
• Clubs, hobbies, organizations, and interests
• Religion
• Burial Location and Cemetery
• Military Information
• Birthplace or Country of Origin

The BillionGraves App Headstone Collection also shows nearby gravestones. Since 70% of people are buried in family plots, this can reveal even more family relatives.

The BillionGraves App Headstone Collection spans from about 1600 to the current day.